Prabhjeet Gill, student-paramedicus aan de Monash University in Australië, wilde zijn baard niet afscheren voor zijn stage bij Ambulance Victoria. Daarom werd de negentienjarige, die een Sikh is en vanwege zijn geloof een baard draagt, geweigerd bij zijn afspraak om een medisch mondmasker te passen. Zijn baard zou ervoor zorgen dat het mondmasker niet voldoende zou aansluiten.
Hij stapte naar de Australische mensenrechtencommissie en de ambulanceorganisatie paste het beleid aan. Maar beschermt een medisch mondmasker echt slechter bij een baard? In dit artikel vertel ik alles over de regels, onderzoeken én hoe baarddragers kunnen zorgen dat hun mondmasker optimaal beschermt.
Medisch mondmasker en de baard: waarom beïnvloedt gezichtsbeharing de bescherming?
Het doel van een mondmasker is eigenlijk vrij eenvoudig: het moet de drager en de omgeving beschermen tegen virussen en andere schadelijke stoffen die via ademhaling kunnen worden overgebracht. Het is daarom van groot belang dat het masker goed aansluit op het gezicht. Anders is het niet of minder effectief. Dat is ook precies de reden dat je geen baard mag dragen wanneer je een mondmasker op moet. Een baard zorgt ervoor dat het masker niet direct aansluit op de huid.
Verschillende studies laten zien dat een baard de werking van een medisch mondmasker vermindert. Tijdens de pandemie in 2020 voerden onderzoekers opnieuw een test uit met P2- en N95-maskers bij 105 mannen. Geen enkele man met een volle baard haalde de fit-test. Bij gladgeschoren mannen scoorde 47% wél een veilige afdichting. Onderzoekers van het Amerikaanse National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) melden dat zelfs twee dagen stoppels al genoeg zijn om de afdichting te verstoren.
Singh Thattha-techniek als een medisch mondmasker minder goed werkt met een baard
Omdat Gill zich bewust was van de problemen die zijn baard kon veroorzaken, had hij alvast een oplossing bedacht. Hij wilde gebruikmaken van de Singh Thattha-techniek en had hiervoor van tevoren toestemming gevraagd.
De Singh Thattha-techniek is een methode waarbij mannen een elastische band over hun baard dragen. Vervolgens wordt het mondmasker daar overheen aangebracht. Op onderstaande afbeeldingen kun je zien hoe dat eruitziet.
Deze methode werd geïntroduceerd tijdens de pandemie door een transplantatiechirurg in Manchester (Engeland). Uit onderzoek is gebleken dat het redelijk goed werkt. Zo beschermde het mondmasker in combinatie met de Singh Thattha-techniek bij 96,2% van de bebaarde heren. De onderzoekers maakten gebruik van een filterend gezichtsmasker (FFP3). Ze benadrukten dat een stevigere kwaliteit FFP3-masker de kans op goede bescherming aanzienlijk vergroot. Als gevolg van dit onderzoek wordt de methode inmiddels op verschillende werkplekken toegepast.
Toch is niet iedereen overtuigd. Zo geeft NIOSH aan dat er nog onvoldoende onderzoek is gedaan. Tijdens bovengenoemde studie werd de Singh Thattha-techniek bij slechts 27 mannen getest, en dat is volgens het gezondheidsinstituut onvoldoende. Zo is de afdichting van de band niet bij iedereen even strak en weet men nog niet wat de gevolgen zijn van transpiratie wanneer deze lange tijd wordt gedragen.
Daarom werkt NIOSH op dit moment met de Sikh Coalition en fabrikanten aan een structurele oplossing. De partijen doen gezamenlijk onderzoek naar de techniek en welke hulpmiddelen hiervoor ontwikkeld moeten worden. Tot die tijd wordt afgeraden om een medisch mondmasker te dragen in combinatie met een baard.
Student wint strijd tegen baardbeleid van Ambulance Victoria
Hoewel niet iedere gezondheidsorganisatie de Singh Thattha-techniek onderschrijft, was de student het niet eens met de weigering van Ambulance Victoria. Omdat hij van tevoren had aangegeven dat hij de speciale baardmethode zou toepassen, vond hij het niet terecht dat hij later werd geweigerd voor het passen van een medisch mondmasker. Hij diende daarom een klacht in bij de Australian Human Rights Commission.
“Net als de tulband maakt de baard deel uit van onze identiteit. (…) Het is een overtuiging dat we geen haar van ons lichaam moeten verwijderen; we moeten het laten zoals God ons heeft geschapen,” zegt de student tijdens een interview met ABC.
Maar nog voordat de mensenrechtenorganisatie kon reageren, besloot de ambulancedienst de voorgestelde techniek toch toe te staan. Een woordvoerder van Ambulance Victoria zei dat de dienst een nieuw fit-testtraject is gestart met behulp van de Singh Thattha-techniek. Dit doen zij voor personeel dat gezichtshaar om religieuze, culturele of medische redenen niet mag afscheren.
Ondanks dat Gill zijn studie weer kan vervolgen, ziet hij de beleidsverandering niet als een overwinning. Volgens hem zou “niemand ooit moeten vechten tegen een staatsregeringsorganisatie om zijn religieuze identiteit te kunnen dragen.”
Baard in de luchtvaart en luchtmacht
Ik begrijp dat deze student een probleem heeft gemaakt van het feit dat hij plotseling werd geconfronteerd met een regel die hij eerder had besproken. Zeker omdat die regel ervoor zou zorgen dat hij zijn studie niet kon afronden en het carrièrepad dat hij had uitgestippeld niet kon volgen.
Maar de zorg is niet de enige branche die worstelt met de vraag of je wel of geen baard moet toestaan op het werk. Bij de Amerikaanse luchtmacht was gezichtsbeharing lange tijd verboden omdat men een gladgeschoren gezicht representatief vond. Maar de afgelopen jaren kwam er steeds meer kritiek op deze regel. Sommige mannen hebben namelijk last van pseudofolliculitis barbae (PFB), een irritatie die ontstaat door scheren. Ondanks interne discussies besloot de landmacht de baard voor mannen om medische of religieuze redenen toch toe te staan.
Ook in de luchtvaartbranche worstelt men met het beleid, alleen gaat dit vooral om de veiligheid van piloten en cabinepersoneel. In geval van calamiteiten moeten zij een zuurstofmasker dragen. Net zoals bij het zorgpersoneel was gezichtsbeharing verboden omdat het masker hierdoor niet goed zou aansluiten. Gelukkig zijn moderne zuurstofmaskers inmiddels zo ontworpen dat ze ook bij baarddragers goed functioneren.
Baard scheren: veiligheid versus vrijheid
Hoe belangrijk de medische redenen en de vrijheid van godsdienst en cultuur ook zijn, veiligheid is op de werkvloer altijd het belangrijkst. Of zou dat moeten zijn. Dus welk masker je ook moet dragen: als het niet goed kan functioneren door gezichtsbeharing, kan het niet de functie vervullen waarvoor het is gemaakt. Met als gevolg dat jij en je omgeving niet goed beschermd zijn. En dan klinkt het vervelend, maar zolang er geen alternatieven zijn, zoals in de luchtvaart, kun je je afvragen of je wel geschikt bent voor dat type werk op dat moment.
Het is misschien niet altijd even eerlijk, maar hoe eerlijk is het naar je omgeving als je hen in gevaar brengt omdat jij geen masker kunt dragen?
Wil je meer weten over de moderne mogelijkheden om maskers goed te laten aansluiten op het gezicht? Lees dan mijn artikel over het eerste masker, gemaakt met 3D-technologie, dat zich aanpast aan het gezicht.
Groetjes,
Aileen
P.s: Wil je meer lezen over werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen in de zorg? Lees dan mijn boek Helden in witte pakken. Te koop via o.a. Bol.com.
