Nieuw Deens legeruniform na kwaliteitsproblemen met gezamenlijk Scandinavisch ontwerp

Het Deens legeruniform wordt opnieuw vernieuwd. Daarmee neemt Denemarken afstand van het gezamenlijke Nordic Combat Uniform-project dat samen met Finland, Noorwegen en Zweden werd ontwikkeld. Waarom kiest het land na slechts één jaar alweer voor een andere leverancier?

Waarom vier Scandinavische landen samen een legeruniform ontwikkelden

Het plan voor de gezamenlijke inkoop van een legeruniform begint al in 2015, wanneer de Scandinavische landen uitspreken dat ze nauwer willen samenwerken. In 2018 delen alle landen hun eisen voor het uniformpakket, waarna leveranciers zich kunnen inschrijven. Een jaar later testen de landen de eerste uniformen, maar de pandemie gooit de planning overhoop. Daardoor wordt het project tijdelijk gepauzeerd.

Begin 2022 tekenen Denemarken, Finland, Zweden en Noorwegen eindelijk gezamenlijk het contract voor het nieuwe legeruniform. Met het Nordic Combat Uniform System, zoals het kledingpakket heet, gaan de vier landen voor het eerst gezamenlijk één inkooptraject aan. Het project heeft een geraamde waarde van 425 miljoen euro. Een compleet kledingpakket voor één militair kost omgerekend ruim 2.000 euro.

De landen ontvangen in de basis hetzelfde kledingpakket, inclusief een mannelijke en een vrouwelijke pasvorm. Het enige verschil is dat ieder land zijn eigen camouflageprint behoudt. Zo blijven de landen onderling van elkaar te onderscheiden. De landen zijn wel zelf verantwoordelijk voor de aanschaf van accessoires en persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals hoofddeksels, handschoenen en veiligheidsschoenen. Die vallen dus buiten het contract.

Kwaliteitsproblemen bij het Nordic Combat Uniform

Helaas begon het omvangrijke project al snel scheurtjes te vertonen. De Zweedse strijdkrachten zetten de uitrol tijdens de zomer van 2025 als eerste stop vanwege fouten bij de metingen. Omdat de militairen verkeerd waren opgemeten, ontstond er een overschot aan kleine en extra kleine uniformen. Ondertussen waren er te weinig grote uniformen. Volgens de organisatie moesten medewerkers per persoon 19 verschillende maten noteren, waarbij het vooral fout ging bij de beenlengtes. Door de problemen besloten de Zweedse strijdkrachten professionals in te huren om de metingen uit te voeren.

In de herfst van 2025 publiceerde het Noorse legerblad Forsvarets Forum een artikel waarin stond dat er problemen waren met de broeken. Deze zouden makkelijk scheuren en snel verkleuren.

Vervolgens meldde de Finse pers begin juni 2026 dat er een ernstig probleem was ontdekt met het M23-gevechtsshirt, dat ook door de andere landen wordt gebruikt. Volgens de Noorse krant VG bleek uit tests dat de stof van het gevechtsshirt zijn sterkte verliest wanneer deze nat wordt van transpiratie. De Noorse strijdkrachten stopten daarop de levering en het gebruik van het shirt.

Leverancier Oskar Pedersen AS erkent dat er problemen zijn met het shirt. Algemeen directeur Truls Oskar Pedersen benadrukt echter dat het materiaal van de shirts in heel Europa wordt gebruikt. Volgens hem zijn de soldaten, afgezien van de klachten, verder vooral heel tevreden over het nieuwe kledingpakket.

Vernieuwd, Deens legeruniform

Hoewel andere landen nog bezig zijn met het verbeteren van de uniformen en in gesprek zijn met de leverancier, lijkt Denemarken deze stap al te hebben gepasseerd. Het Deens legeruniform kreeg in juni 2025 nog een positieve ontvangst.

Maar precies een jaar later tekende Denemarken een contract met een andere leverancier. Het land koos voor het Belgische bedrijf Seyntex, dat al langer gevechtskleding produceert voor verschillende Europese krijgsmachten. Seyntex gaat de lichtgewicht gevechtsuniformen, zware gevechtsuniformen en gevechtsbasislagen leveren. De verwachting is dat de nieuwe items tussen oktober 2026 en oktober 2027 worden geleverd.

Het ondergoed, de middenlaagkleding, winterkleding en regenkleding blijven wel onderdeel van het oorspronkelijke contract.

Veronica Eng, projectmanager bij het Noorse Defensiematerieel Norske Forsvarsmateriell (FMA), heeft aangegeven dat zij niet van plan zijn om Denemarken te volgen. Zij hebben er vertrouwen in dat de huidige problemen zullen worden opgelost.

Deens legeruniform is geen uitzondering

Voor een buitenstaander kan bovenstaand verhaal heel vreemd klinken. Want hoe kan een leverancier stoffen gebruiken die verkleuren of niet stevig genoeg zijn? En het opmeten van een lichaam is toch niet zo lastig?

Toch is het verhaal rondom het Nordic Combat Uniform niet uniek. Bij het Oekraïense leger zijn soortgelijke fouten gemaakt rondom de maatvoering van de damesuitrusting. In 2025 bleek uit onderzoek dat ruim 40% winterschoenen had ontvangen in de verkeerde maat en bij tweederde van de dames was dit ook het geval bij het zomeruniform.

Problemen met stoffen zijn ook geen uitzondering binnen het leger. Alleen gebeurt het meestal andersom: dat een uniform niet voldoet en er daarom een nieuw uniform wordt aangeschaft. In dit geval ontstaan de problemen juist bij de nieuwe uniformen. Dat is iets wat je wel vaker bij uniformen ziet. De rechtszaken bij American Airlines en Delta Air Lines laten dat zien. In deze gevallen klaagde het personeel dat de stoffen zorgden voor uitslag en zelfs ziekte.

Bij militaire uniformen zie je dit niet zo vaak. Dat komt voor een deel omdat er relatief veel onderzoek wordt gedaan naar het effect van materialen en pasvormen bij militairen in het veld. Steeds vaker worden deze onderzoeken gecombineerd met testen rondom nanotechnologie en andere nieuwe mogelijkheden om uniformen te verbeteren. Het resultaat is dat stoffen veel uitvoeriger worden getest bij militaire uniformen dan in andere branches.

Kwaliteit staat voorop 

Maar ook het ontwikkelen van uniformen is mensenwerk. En waar mensen werken, daar worden fouten gemaakt. In sommige gevallen kan men niet eens exact achterhalen waarom iets fout is gegaan. Waarom werkt een stof bij militairen in andere landen wel goed en niet bij de Scandinavische? Het zou een combinatie kunnen zijn van het klimaat of de andere stoffen waar het tegenaan schuurt. En misschien is er wel een fout gemaakt in de fabriek.

Wat de oorzaak ook moge zijn; kwaliteit en veiligheid staan voorop. En als Denemarken vindt dat een deel van het Deense legeruniform niet voldoet aan de eisen, is het niet gek dat het land voor een andere leverancier kiest.

Hier zou ik aansluiten bij het militaire thema.

Wil je meer lezen over legeruniformen? Bekijk dan ook:

• Geen mannelijke en vrouwelijke uniformen meer voor Canadese leger⁠
• Zwitsers leger zet met damesondergoed stap in goede richting⁠
• Is het dragen van een nazi-uniform strafbaar?⁠

Groetjes,

Aileen